Örtünme: İffetin ve Takvanın Dışa Yansıyan İşareti
İlahi Emrin Hikmeti
İslam dini, insanın yaratılış gayesine uygun bir hayat sürmesi için kapsamlı bir yaşam rehberi sunar. Bu rehberin önemli bir parçasını da hicab yani örtünme emri oluşturur. Örtünme, sadece fiziksel bir örtünme olmayıp, kalbin, niyetin ve bakışların da terbiyesini içeren kapsamlı bir emirdir. Bu makalede, örtünmenin Kur'an ve sünnetteki dayanaklarını, hikmetlerini ve toplumsal boyutunu ele alacağız.
Kur'an-ı Kerim'de Örtünme ile İlgili Ayetler
1. Nur Suresi 30-31. Ayetler: İffetin Korunması
"Mümin erkeklere söyle: Gözlerini (harama bakmaktan) sakınsınlar ve ırzlarını korusunlar. Bu, onlar için daha nezihtir. Şüphesiz Allah, onların yapmakta olduklarından haberdardır. Mümin kadınlara da söyle: Gözlerini (harama bakmaktan) sakınsınlar ve ırzlarını korusunlar. Görünen kısımlar müstesna olmak üzere, zinetlerini teşhir etmesinler. Başörtülerini, yakalarının üstünü (göğüslerini) örtecek şekilde koysunlar."
Tefsir ve Açıklama: Bu ayet-i kerimeler,örtünmenin sadece bedeni değil, bakışları ve kalbi de kapsadığını ortaya koymaktadır. "Gözlerini haramdan sakınsınlar" emri, iffetin korunmasının bakışlarla başladığını gösterir. "Zinetlerini teşhir etmesinler" ifadesi ise, kadının fitneye sebep olabilecek süslerini yabancı erkeklere göstermemesini emretmektedir. "Görünen kısımlar" ifadesi İslam âlimleri tarafından el, yüz ve ayaklar olarak yorumlanmıştır.
2. Ahzab Suresi 59. Ayet: Toplumsal Tanınma ve Korunma
"Ey Peygamber! Eşlerine, kızlarına ve müminlerin kadınlarına söyle: (Bir ihtiyaç için dışarı çıktıkları zaman) dış elbiselerinden (cilbâblarından) üstlerine giymelerini söyle. Onların (iffetli kadınlar) olarak tanınması ve incitilmemesi için en uygun olan budur."
Tarihsel Bağlam: Bu ayet-i kerime,Medine döneminde inmiştir. O dönemde bazı münafık ve kötü niyetli kimseler, iffetiyle tanınan mümin kadınlara rahatsızlık vermekteydi. Bu ayetle birlikte mümin kadınların dış giysileri (cilbâb) ile tanınmaları ve böylece rahatsız edilmelerinin önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Bu, örtünmenin toplumsal bir koruma işlevi gördüğünün açık bir göstergesidir.
3. Araf Suresi 26. Ayet: Takva Elbisesi
"Ey Âdemoğulları! Size çirkin yerlerinizi örtecek giysi, süslenecek elbise indirdik. Takva elbisesi ise daha hayırlıdır."
Metaforsal Anlam: Bu ayet-i kerime,insanoğluna verilen iki tür elbiseden bahseder: Fiziksel örtünmeyi sağlayan maddi elbise ve manevi korunmayı sağlayan takva elbisesi. Ayet, asıl üstünlüğün takva elbisesinde olduğunu vurgulayarak, örtünmenin sadece dış görünüşle ilgili olmadığını, kalpteki takva duygusuyla tamamlanması gerektiğine işaret eder.
Hadis-i Şeriflerde Örtünme
1. Örtünmenin Farziyetine Dair Hadisler
"Ergenlik çağına ulaşan kadının namazı, başörtüsüz kabul olmaz." (Tirmizî, Salât, 160)
"Allah Teâlâ ergenlik çağına erişen kadının namazının başörtüsüz olarak kabul etmeyeceğini bildirmiştir." (Ebû Dâvûd, Salât, 84)
Bu hadis-i şerifler, başörtüsünün İslam'da ibadetin kabulüyle doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Örtünme, mümin kadın için sadece toplumsal bir tavır değil, aynı zamanda ibadetlerinin temel şartlarından biridir.
2. Örtünmenin Kapsamına Dair Hadisler
"Kadın mahrem yerleri sayılan el, yüz ve ayaklar dışında kalan her yerini örtmelidir." (Ebû Dâvûd, Libâs, 31)
"Hz. Âişe (r.a.) şöyle demiştir: 'Allah'a ve ahiret gününe iman eden bir kadının, namaz kıldığı yerin dışında, el ve yüzü hariç vücudunun diğer kısımlarını açması helal olmaz.'" (Heysemî, Mecmeu'z-Zevâid)
Bu hadisler, örtünmenin kapsamını belirlemekte ve mümin kadının hangi durumlarda hangi vücut bölgelerini örtmesi gerektiğine açıklık getirmektedir.
3. Tesettürün Niteliğine Dair Hadisler
"Peygamber (s.a.v.), ince ve şeffaf olup vücudun hatlarını gösteren elbise giyilmesini yasaklamıştır." (Ebû Dâvûd, Libâs, 45)
"İki giysi vardır ki, onları giyenlere Allah bakmaz: Kendini göstererek yürüyen kadının giydiği ince (şeffaf) elbise ve yaptığı işi küçümseyerek kibirlenen erkeğin giydiği elbise." (Taberânî)
Bu hadis-i şerifler, örtünmenin sadece bedeni örtmekten ibaret olmadığını, aynı zamanda örtünün vücut hatlarını belli etmeyecek kalınlıkta ve genişlikte olması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Örtünmenin Hikmetleri ve Toplumsal Faydaları
1. İmanın ve İtaatin Göstergesi
Örtünme, Allah'ın emrine teslimiyetin ve imanın somut bir ifadesidir. Mümin, örtüsüyle sadece fiziksel bir tavır sergilemez, aynı zamanda "Ben Rabbimin emrine itaat eden bir kuluyum" mesajı verir.
2. İffet ve Hayânın Korunması
Örtünme, mümin kadının iffetini korumasına ve yabancı erkeklerin dikkatini çekmemesine yardımcı olur. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) "Hayâ imandandır" (Buhârî, Îmân 16) buyurarak, hayâ duygusunun imanın bir parçası olduğunu belirtmiştir.
3. Toplumsal Saygınlık ve Kimlik
Örtünen mümin kadın, bulunduğu toplumda saygın bir kimliğe bürünür ve kötü niyetli kişilerin tacizinden korunur. Ahzab Suresi 59. ayette belirtildiği gibi, örtünme mümin kadının tanınmasını ve böylece rahatsız edilmemesini sağlar.
4. Nefis Terbiyesi ve Dünyevîlikten Uzaklaşma
Örtünme, kişinin dünyevi süs ve gösterişten uzaklaşarak Allah rızasını ön planda tutmasını sağlar. Bu, nefsin terbiye edilmesine ve dünya hayatının geçici zevklerine kapılmamaya yardımcı olur.
5. Manevi Kimlik ve Kardeşlik Bağı
Örtünme, mümin kadının İslami kimliğini ortaya koyar ve diğer müminlerle olan kardeşlik bağını güçlendirir. Aynı inancın sembollerini taşıyan müminler arasında manevi bir bağ oluşur.
Modern Dünyada Örtünme ve Karşılaşılan Zorluklar
Günümüzde mümin kadınlar, örtünme konusunda çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadır. Bu zorlukların başında:
· Önyargı ve ayrımcılık
· İş hayatında karşılaşılan engeller
· Medyanın olumsuz tutumu
· Batılı yaşam tarzının dayatılması gelmektedir.
Ancak tüm bu zorluklara rağmen, mümin kadınlar örtünme konusunda kararlılıklarını korumakta ve bu emri yerine getirmenin huzurunu yaşamaktadırlar.
Sonuç: Takva Elbisesini Kuşanmak
Örtünme, İslam'ın sadece bir kıyafet yönetmeliği değil, iman, takva, iffet ve hayâ gibi yüce değerlerin dışa yansımasıdır. Mümin kadın, örtüsüyle Allah'ın emrine itaat etmekte, Peygamberinin sünnetini yaşatmaktadır.
Örtünmenin özünde; Yaratıcı'ya teslimiyet, nefsi terbiye ve toplumsal ahlakı koruma gibi derin hikmetler yatmaktadır. Mümin, örtüsünü sadece bir fiziksel örtü olarak değil, kalbini ve ruhunu da saran manevi bir örtü olarak kuşanmalıdır.
"Ey Ademoğulları! Size ayıp yerlerinizi örtecek giysi, süslenecek elbise indirdik. Takva elbisesi ise daha hayırlıdır." (A'râf Suresi, 7:26)
Rabbimiz, takva elbisesini kuşanan, örtüsünü O'nun rızası için taşıyan ve bu yolda sebat eden kullarından eylesin. Amin.