Otoyol, köprü ve tünel geçişlerinde kullanılan Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) nedeniyle sürücülerin yaşadığı mağduriyetler gündeme geliyor. Özellikle geçiş ücretlerinin sürücülere herhangi bir SMS veya tebligat gönderilmeden cezaya dönüştürülmesi tartışmalara neden oluyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Av. Çetin Acu, HGS etiketlerinin sistem tarafından okunmaması ve geçiş ihlallerinin bildirilmemesi nedeniyle vatandaşların mağduriyet yaşadığını söyledi.
6001 sayılı Kanun'un 30. maddesi kapsamında uygulanan cezalara değinen Acu, ilk 15 gün içerisinde ödeme yapılmadığında cezai işlemlerin başladığını, ilerleyen süreçte borcun dört katına çıkabildiğini belirtti.
Bildirim yapılmadan başlatılan işlemlerin vatandaşları zor durumda bıraktığını ifade eden Acu, icra takibi, vekâlet ücreti ve dosya masraflarıyla 5 bin liralık bir borcun 70-80 bin liraya ulaşabildiğini kaydetti.
Acu, mağduriyetlerin önlenmesi için geçiş ihlallerinin sürücülere bildirilmesi ve ödeme sürelerinin bildirim tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini vurguladı.

Av. Çetin Acu
HGS geçiş ücretleri nedeniyle sürücülerin yaşadığı mağduriyetlere değinen Av. Çetin Acu, "Biliyorsunuz, otoyollarda, köprülerde ve tünel girişlerinde HGS dediğimiz sistem üzerinden hem devlet tarafından işletilen hem de özelleştirilen yollarda geçiş ücreti tahsil ediliyor. Bu yollardan geçişlerde ücret alınması elbette kanuna uygun. Uygulamada da bu konuda herhangi bir problem yok." dedi.
6001 sayılı Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretlerinin ödenmesine ilişkin sürelerin düzenlendiğini belirten Acu, ilk 15 gün içerisinde ödeme yapılması hâlinde ceza uygulanmadığını, 15 ila 45 gün arasında bir kat, 45 günden sonra ise dört kat ceza uygulandığını ifade ederek, "Geçiş ücretleri ilk 15 gün içerisinde sürücüler tarafından ödendiği takdirde herhangi bir cezai işlem uygulanmadan yalnızca geçiş ücreti tahsil ediliyor. 15 ila 45 gün arasında ödeme yapılması durumunda ise bir kat ceza uygulanıyor ve ödenecek miktar iki katına çıkıyor. 45 günden sonraki süreçte ise cezalar dört katına çıkıyor." ifadelerini kullandı.
“Bildirim yapılmadan ceza uygulanıyor”
Sürücülerin yaşadığı mağduriyetlerin başında HGS etiketlerinin sistem tarafından okunmaması ve bildirim yapılmadan ceza uygulanmasının geldiğini belirten Acu, bir müvekkilinin de benzer bir durum yaşadığını anlattı. Acu, "Müvekkilimiz geçiş yapmış ancak geçişin ardından kendisine herhangi bir bildirim, SMS veya tebligat gönderilmemiş. Buna rağmen ceza işlemi uygulanmış durumda görünüyor. 15 günlük süre geçtiği için cezai işlem uygulanmış ve ödenecek ücret iki katına çıkmış. Vatandaşlar da bu duruma tepki gösteriyor. Çünkü kendilerine bildirim yapılmış olsaydı bu ücreti zaten ödeyeceklerini ifade ediyorlar." dedi.

Bildirim yapılmadan cezai işlem uygulanmasının hukuki açıdan tartışmalara neden olduğunu ifade eden Acu, 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesine işaret ederek, "Cezai işlemin bildirimden sonra başlamak kaydıyla uygulanabileceği belirtiliyor. 15 ve 45 günlük sürelerin bildirimden sonra esas alınması gerektiği açıkça ifade ediliyor." diye konuştu.
HGS etiketi kullanmanın zorunlu olmadığını hatırlatan Acu, sürücülerin plaka üzerinden de geçiş işlemlerini gerçekleştirebildiğini belirtti. Ödemelerin PTT ekranları veya e-Devlet üzerinden yapılabildiğini aktaran Acu, "Son dönemde vatandaşlarımızın büyük bir bölümü artık araçlara yapıştırılan sarı HGS etiketlerini kullanmıyor. Araç plakaları üzerinden de işlem yapılabiliyor. HGS etiketi taktırmak zorunlu değil. HGS etiketi kullananlar bakiyelerine yükleme yaparak ödemelerini gerçekleştirebiliyor. Ancak HGS etiketi taktırmadan da PTT ekranlarından veya e-Devlet'teki 'Araçlarım' sekmesinden ödemelerinizi yapabilirsiniz." ifadelerini kullandı.
Özellikle ticari araçların geçiş ücretleri nedeniyle yüksek borçlarla karşı karşıya kalabildiğini belirten Acu, icra takibi sürecinde borç miktarının daha da arttığına dikkat çekti.
Acu, "Geçiş ücretinin 5 bin lira olduğunu düşünelim. Bu ücretin dört katına çıktığını varsaydığımızda 20-25 bin lira civarında bir cezai işlem uygulanabiliyor. Daha sonra bu süreç icra takibine düştüğünde buna bir de vekâlet ücreti ekleniyor. Dosya masraflarıyla birlikte 5 bin liralık borç maalesef 70-80 bin liraya kadar çıkabiliyor. Vatandaşlar da bu nedenle ciddi mağduriyet yaşıyor." dedi.

“Vatandaş sistem üzerinden kontrollerini düzenli olarak yapmalı”
Bildirimlerin zorunlu hâle getirilmesi gerektiğini vurgulayan Acu, 2022 yılında ve 2026 yılının ekim ayında yapılan düzenlemelere dikkat çekerek, sürücülerin e-Devlet üzerinden borç ve geçiş ücretlerini kontrol edebileceğini söyledi.
Vatandaşların düzenli kontrol yapmasının önemli olduğunu ancak bildirim sorumluluğunun da ilgili kurumlar tarafından yerine getirilmesi gerektiğini belirten Acu, "Her vatandaşın sürekli e-Devlet'e girerek cezası olup olmadığını veya herhangi bir geçiş ücreti bulunup bulunmadığını kontrol etmesi, özellikle birden fazla aracı olan kişiler açısından hayatın olağan akışına uygun değil. Vatandaşlarımız sistem üzerinden kontrollerini düzenli olarak yapmalıdır. Ancak devletimiz de buna ilişkin düzenlemeleri açık ve net bir şekilde ortaya koymalıdır." ifadelerini kullandı.
2026 yılında yapılan düzenlemeyle e-Devlet üzerinden özel ve devlete ait otoyollardaki geçişlerin görüntülenebildiğini ve ödemelerin yapılabildiğini belirten Acu, yaşanan mağduriyetlerin önüne geçilmesi için bildirim konusunun açık şekilde düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.
