Kudüs Uluslararası Kurumunun araştırma birimi tarafından hazırlanan "Görünmez Kılınan Görüntü: Aksa'ya Yönelik İhlallerde Filistinli Belgelemenin Engellenmesi - Yöntemler ve Riskler" başlıklı raporda, Mescid-i Aksa'daki ihlallerin sahada Filistinliler tarafından kayda geçirilmesinin sistematik biçimde sınırlandırıldığı belirtildi.

Rapora göre söz konusu politika yalnızca fotoğraf ve görüntü alınmasının engellenmesi ya da gazetecilerin takip edilmesiyle sınırlı kalmıyor.

Mescid-i Aksa'daki Filistinli tanıkların sayısının azaltılması, vakıf görevlilerinin olaylardan uzaklaştırılması ve gazetecilerin çalışma imkanlarının kısıtlanmasıyla kapsamlı bir uygulamaya dönüştürülüyor.

Muhafızların sayısı azaltıldı

Raporda, Mescid-i Aksa muhafızlarının sayısının 2015'te yaklaşık 235'ten 2021 sonunda 160'a gerilediği belirtildi. Sabah vardiyasında görev yapan muhafızların sayısının ise Haziran 2026'da 80'den 20'ye düşürüldüğü kaydedildi.

İşgal makamlarının muhafızların hareket alanını da kısıtladığı, yerleşimcilerin baskınları sırasında muhafızların olaylara yaklaşmasının engellendiği ve bazı durumlarda aralarında 200 metrelik mesafe bırakılmasının istendiği aktarıldı.

Mayıs 2026'nın sonunda yaklaşık 37 muhafız ve vakıf görevlisinin Mescid-i Aksa'dan uzaklaştırıldığı, Batı Şeria'dan gelen 30 vakıf çalışanının izinlerinin iptal edilerek görevlerine dönmelerinin engellendiği ifade edildi.

İbadet edenlerin ve gazetecilerin görüntü alması engelleniyor

Raporda, Mescid-i Aksa'ya girişte yaş sınırlamaları uygulanması, baskınlar sırasında doğu avlularının boşaltılması ve ihlallerin cep telefonlarıyla görüntülemesinin engellenmesi de belgeleme imkanını daraltan uygulamalar arasında gösterildi.

Filistinli gazetecilerin de baskılardan etkilendiği belirtilirken, 2025'te ramazan ayında yaklaşık 10 Filistinli gazetecinin Aksa'ya girişinin engellendiği, bazı gazetecilerin sorguya çağrıldığı ve ekipmanlarına el konulduğu kaydedildi.

Ayrıca Kudüs'teki 5 medya platformunun, Şubat 2026'da alınan kararla yasaklandığı bildirildi. Bunlar Kudüs Pusulası, Başkent Ağı, Kuds Plus, Mirac ve Kudüs Meydanı olarak sıralandı.

Aksa'daki bazı ihlaller siyonistlerin görüntüleriyle ortaya çıktı

Rapora göre Filistinlilerin sahadaki görüntüleme imkanlarının azalmasıyla birlikte, Mescid-i Aksa'daki bazı uygulamaların görüntüleri siyonistlerin ve aşırıcı grupların sosyal medya hesaplarından yayıldı.

13 Eylül 2026'da yerleşimcilerin Aksa içinde yaklaşık 30 kez şofar üflediği, olayın Filistin kaynaklarında ancak iki gün sonra gündeme geldiği belirtildi.

12 Eylül-3 Ekim 2026 arasındaki Yahudi bayramları döneminde yaklaşık 11 bin 692 siyonistin Aksa'ya baskın düzenlediği, bunların 9 bin 81'inin Sukot Bayramı sırasında gerçekleştiği kaydedildi.

Raporda ayrıca 2025 ve 2026'da Aksa'nın avlularında düğün ve kutlamalar düzenlendiği, dans ve şarkıların yanı sıra Yahudi ritüeller gerçekleştirildiğine ilişkin görüntülerin yayımlandığı aktarıldı.

Belgelemenin engellenmesi yeni riskler doğuruyor

Kudüs Uluslararası Kurumu, Filistinlilerin Aksa'daki gelişmeleri zamanında belgeleyememesinin yalnızca haberlerin gecikmesine yol açmadığını, aynı zamanda ihlallerin görüntüsünü ve zamanlamasını ihlali gerçekleştirenlerin belirlemesine imkân verdiğini belirtti.

Raporda bu durumun, Aksa'daki Yahudi ritüellerin normalleştirilmesi, İslami vakıf yönetiminin rolünün zayıflatılması ve sahada geri çevrilmesi zor yeni uygulamaların kalıcı hale gelmesi riskini taşıdığı ifade edildi.

Kurum, Aksa'daki ihlalleri görüntü, tanıklık ve belgelerle sistematik biçimde arşivleyecek Filistinli bir belgeleme mekanizması kurulmasını, muhafızlar, gazeteciler ve ibadet edenlerin korunmasını ve Kudüs'teki medya kuruluşlarının teknik ve insan kaynağı açısından desteklenmesini önerdi.

Ayrıca Ürdün'ün Aksa'ya yönelik ihlallerin belgelenmesi ve hukuki dosyalara dönüştürülmesinde daha etkin rol üstlenmesi çağrısında bulunuldu.