Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, COP31 kapsamında Türkiye Akademi Pavilyonu'nda Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen Gıda, Tarım ve Sağlık Günü etkinliğinin açılışında yaptığı konuşmada, iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine dikkati çekerek üniversitelerin tarımın geleceğinde üstlenmesi gereken sorumlulukları anlattı.
İnsanların yeterli ve sağlıklı gıdaya erişiminin güvence altına alınmasının ülkenin geleceğine karşı temel sorumluluklardan biri olduğunu belirten Özvar, iklim değişikliğinin üretim üzerindeki baskısının tarımda bilimsel bilgiyi ve nitelikli insan kaynağını daha önemli hale getirdiğini söyledi. Bugünün ihtiyaçları karşılanırken gelecek nesillerin üretim imkânlarının da korunması gerektiğini vurgulayan Özvar, üniversitelerin bu alanda daha fazla sorumluluk üstlenmesinin önemine işaret etti.
Yükseköğretim Kurulunun en önemli görevlerinden birinin ülkenin insan kaynağının niteliğini artırmak olduğunu ifade eden Özvar, tarımın geleceğine yapılacak en kalıcı katkının iyi yetişmiş gençler olduğunu kaydetti.
Ziraat fakültelerinde kayıtlı öğrenci sayısının 45 bine yaklaştığını bildiren Özvar, veterinerlik alanında lisansüstü öğrencilerle birlikte yaklaşık 20 bin gencin eğitim gördüğünü, gıda mühendisliği ve gıda teknolojisi gibi alanlarda da çok sayıda öğrencinin bulunduğunu belirtti.
Özvar, sorumluluklarının bu gençlerin mesleklerini iyi öğrenmelerini ve yeni teknolojileri kullanabilecek donanımla mezun olmalarını sağlamak olduğunu dile getirdi.
Tarım eğitiminde teknoloji odaklı dönüşüm
Tarımın değişen ihtiyaçlarına uygun insan kaynağı yetiştirmek amacıyla eğitim programlarını yenilediklerini anlatan Özvar, istihdamla ilişkisi zayıflayan programları gözden geçirirken yeni mesleki ihtiyaçlara cevap veren programları yükseköğretim sistemine kazandırdıklarını ifade etti.
Tarım ve hayvancılığın bu çalışmaların öncelikli alanları arasında bulunduğunu belirten Özvar, "Son üç yılda tarım alanında açılan yeni ön lisans ve lisans programlarının yüzde 100 doluluğa ulaştı. Bu durumun gençlerin tarımın teknolojik dönüşümüne duyduğu ilgiyi gösteriyor." dedi.
Mevcut programların da yapay zekâ ve otonom sistemlerin üretimdeki rolü dikkate alınarak geliştirildiğini aktaran Özvar, geleceğin ziraat mühendisleri ve veteriner hekimlerinin bilişim ve mühendislik alanlarındaki uzmanlarla birlikte çalışabilmesi gerektiğini vurguladı.
Gençlerin teknoloji geliştirebilecek, üretimde karşılaşılan sorunlara çözüm bulabilecek ve geliştirdikleri çözümleri girişime dönüştürebilecek şekilde yetişmelerini hedeflediklerini kaydeden Özvar, bu doğrultuda eğitim çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti.
10 üniversitenin dâhil olduğu iş birliğiyle uygulamalı eğitim imkânı
Öğrencilerin eğitimlerinin önemli bir bölümünün üretim sahasında gerçekleşmesi gerektiğine dikkati çeken Özvar, Tarım Teknolojileri Kümelenmesi Vakfı (TÜME) ile yürütülen ve 10 üniversitenin dâhil olduğu iş birliğinin uygulamalı eğitim imkânlarını artırmayı amaçladığını bildirdi.
Bakanlıkla yürütülen iş birliği kapsamında kurulması öngörülen yapay zekâ destekli eğitim ve araştırma çiftliklerine değinen Özvar, bu çiftliklerde öğrencilerin üreticilerin tecrübelerinden yararlanabileceğini ve geliştirdikleri çözümleri sahada deneyebileceğini ifade etti.
Tarım ve Orman Bakanlığı, TÜME Vakfı ve Yükseköğretim Kurulu tarafından hayata geçirilen projenin özellikle ziraat ve veterinerlik fakültelerinde öğrenim gören öğrenciler için önemli bir deneyim fırsatı sunduğunu belirten Özvar, üniversitelerin bölgesel kalkınma odaklı ihtisaslaşma programı kapsamında tarım ve hayvancılık alanında önemli girişimlerde bulunduğunu da kaydetti.
"Sürdürülebilir tarımda üretici de gözetilmeli"
Sürdürülebilir tarım için doğal kaynaklar korunurken üreticinin geçiminin de gözetilmesi gerektiğini vurgulayan Özvar, suyun verimli kullanılması ve toprağın üretkenliğinin korunmasına yönelik çözümlerin çiftçinin erişebileceği ve sürdürebileceği uygulamalara dönüşmesinin önemine işaret etti.
Gıda kaybı ve israfın azaltılmasının hem doğal kaynakların korunmasına hem de üreticinin emeğinin karşılığını almasına katkı sağlayacağını belirten Özvar, bu konuda yürütülecek çalışmaların önemini dile getirdi.
Gıda güvenilirliği ve toplum sağlığı için disiplinler arası araştırma
Üretimden tüketime kadar gıda güvenilirliğinin sağlanması ve toplum sağlığının korunması için üniversitelerin farklı disiplinlerdeki uzmanlarının ortak araştırmalarda buluşturulması gerektiğini ifade eden Özvar, bu alanda bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesinin önemini vurguladı.
Konuşmasının sonunda Yükseköğretim Kurulu olarak Türkiye'nin tarımsal geleceğine bilgi ve teknoloji üreterek yön veren üniversiteleri desteklemeye devam edeceklerini belirten Özvar, gençlerin tarımda gelecek görmesi ve üniversitelerin üreticilerin başvurabileceği güvenilir bir bilgi ve çözüm kaynağı olması için çalıştıklarını kaydetti.
Bakanı Yumaklı: Bu sinerji, yeşil dönüşümün en büyük yakıtı olacaktır
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da Yükseköğretim Kurulunun liderliğinde akademinin dünyayla buluşmasının iklim kriziyle mücadelede kritik bir görev üstlendiğini belirtti.
İklim politikalarının kalıcı ve sürdürülebilir olması için bilim, Ar-Ge ve akademinin rehberliğinin önemine işaret eden Yumaklı, iklim dirençli tarım teknolojileri, akıllı gıda sistemleri ve çevre bilincine sahip nesiller yetiştirilmesine katkı sağlayan üniversitelere ve bilim insanlarına teşekkür etti.
