DOLAR 32,8238 -0.03%
EURO 35,1001 -0.2%
ALTIN 2.445,23-0,21
İstanbul
27°

AÇIK

03:24

İMSAK'A NAMAZ VAKTİ

Sanayi ve teknolojide bir yıla yerli ve milli adımlar damga vurdu
  • ADIM HABER
  • Ekonomi
  • Sanayi ve teknolojide bir yıla yerli ve milli adımlar damga vurdu
15 okunma

Sanayi ve teknolojide bir yıla yerli ve milli adımlar damga vurdu

ABONE OL
9 Haziran 2024 16:01
Sanayi ve teknolojide bir yıla yerli ve milli adımlar damga vurdu
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Derlenen bilgilere göre, Cumhurbaşkanı
Recep Tayyip Erdoğan’ın 3 Haziran 2023’te Cumhurbaşkanlığı kabinesini
açıklamasının üzerinden 1 yıl geçerken Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının
bu sürece ilişkin hizmet karnesi de çıkarıldı.

Bakan Mehmet Fatih Kacır’ın görevindeki 1 yılı geride bıraktığı bu süreçte birçok büyük sanayi yatırımının ilk imzaları atıldı.

Kredi ve teşviklerle yeni yatırımlara kapı açıldı

Bir
yıllık dönemin öne çıkan adımlarından biri, yatırım taahhütlü avans
kredisi (YTAK) oldu. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Merkez Bankası
işbirliğinde uygulamaya alınan kredilerle teknolojik ve stratejik
yatırımlara odaklanıldı. 3 yılda 300 milyar lira limit tahsis edilen
YTAK ile bugüne kadar toplam yatırım büyüklüğü 1 trilyon 221 milyar
liraya ulaşan 219 yatırım için ön başvuru gerçekleştirildi.

Son
1 yılda, öngörülen toplam sabit yatırım tutarı 1,3 trilyon lira olan 13
bin 369 yatırım projesi için ise yatırım teşvik belgesi düzenlendi ve
293 bin kişilik istihdam öngörüldü.

1 Haziran
2023’ten bugüne kadar olanlar da dahil teşvik belgesi düzenlenen 3 bin
101 yatırım tamamlanırken gerçekleşen toplam sabit yatırım tutarı 75
milyar lira, istihdam ise 163 bin kişi oldu.

11 ayda 7,6 milyar dolarlık uluslararası doğrudan yatırım

Bu
süreçte doğrudan yatırımların boyutu da dikkati çekti. Haziran
2023-Nisan 2024 döneminde toplam 7 milyar 596 milyon dolar doğrudan
uluslararası yatırım girişi gerçekleşti.

Sanayi
üretim endeksi martta, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,3
artarken imalat sanayi üretim endeksindeki artış yüzde 4’ü buldu.
Özellikle orta-düşük teknolojili ürünlerde yüzde 4,9, orta-yüksek
teknolojili ürünlerde yüzde 1,9, yüksek teknolojili ürünlerde yüzde
34,4’lük yükseliş öne çıktı.

Milli hamlelerle dışa bağımlılık ortadan kaldırıldı

Yerli
ve milli üretim konusunda da bir yıllık dönemde tarihi projeler
envantere kazandırıldı. Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN, ilk
uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. BOZDOĞAN, GÖKDOĞAN, KUZGUN ve SİPER
füzeleri de test atışlarında hedeflerini başarıyla vururken Türk savunma
sanayisinin geldiği nokta uluslararası arenada öne çıkan gündem
maddelerinden biri haline geldi. Bu tecrübeleriyle Türkiye, aviyonik
sistemler alanında kendi donanım ve yazılım sistemlerini bağımsız
geliştirebilen ülkeden birine dönüştü.

Türkiye’nin
ilk ve tek yerli metro sinyalizasyon sistemi de İstanbul’da hayata
geçirildi. Dünyada sadece sayılı firmanın sağlayabildiği uluslararası en
üst düzey (SIL4) emniyet sertifikasyonuna sahip bu sistemle demir yolu
sinyalizasyonunda dışa bağımlılık ortadan kaldırıldı.

Uzay yolunda tarihi adımlar

Dijital
Avrupa Programı kapsamında süper bilgisayarlara, yapay zeka test ve
deney tesislerine ve açık veri alanlarına KOBİ ve araştırmacılar için
erişim imkanı sağlanması da bu dönemde planlandı.

Türkiye’nin
Milli Uzay Programı kapsamında ülkenin ilk astronotu Alper Gezeravcı 19
Ocak-9 Şubat döneminde “Türk Astronot ve Bilim Misyonu”nu
gerçekleştirdi. İkinci astronot Tuva Cihangir Atasever de bu misyonun
parçası olarak dün yörünge altı uçuşunu gerçekleştirdi. İnsanlı uzay
yolculukları, bu alanda yeni projelere de kapı açmış oldu.

TÜBİTAK-UZAY’ın
öncülüğünde üretilen ve Türkiye’yi kendi haberleşme uydularını
üretebilen 11 ülke arasına dahil edecek ilk milli haberleşme uydusu
Türksat 6A da 7-14 Temmuz haftasında fırlatılacak.

Yollarda Togg damgası

Son
bir yıl Türkiye’nin en önemli projelerinden Togg için de atılım dönemi
oldu. Mart 2023’te satışa sunulan Togg’un (T10X) üretim sayısı 30 bine
ulaştı.

“Elektrikli Araçlar İçin Hızlı Şarj
Altyapısı Destek Programı” kapsamında 81 ilde 1053 hızlı şarj ünitesinin
kurulumuna destek verildi. Mayıs itibarıyla 81 ilde hizmet veren hızlı
şarj istasyonu ünitesi sayısı 3 bin 400’e, AC şarj üniteleri sayısı 12
bin 300’e yükseldi.

Sağlanan desteklerle yeni projeler uygulamaya alınıyor

Bakanlık,
Dünya Bankası işbirliğiyle Türkiye Yeşil Sanayi Projesi’ni de hayata
geçirdi. Bu kapsamda, 450 milyon dolar finansman, sanayinin yeşil
dönüşümü ve yeşil teknolojilerin geliştirilmesi için hizmete sunuldu.

KOSGEB
ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası işbirliğiyle 300 milyon avroluk
finansman da KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı ile kapsamdaki
işletmelere verildi.

Teknoloji ve İnovasyon Fonu
ile 6 girişim şirketine 2,6 milyon dolarlık doğrudan yatırım yapılırken
“fonların fonu” aracılığıyla 66 girişime 112,3 milyon avro yatırım
sağlandı.

Rekabetçi Sektörler Programı kapsamında
son bir yılda toplam bütçesi yaklaşık 43,7 milyon avro olan 9 proje
tamamlanarak hizmete açıldı.

Bakanlık; TÜBİTAK,
KOSGEB ve kalkınma ajansları aracılığıyla başta KOBİ’ler olmak üzere
özel sektörün 95 bin 329 projesine 32,8 milyar lira destek verdi.

Tersine beyin göçüne teşvik

Öte
yandan TÜBİTAK eliyle 181 üniversitenin 5 bin 496 projesine 5,24 milyar
lira, 83 bin 991 bilim insanına ise 2,84 milyar lira destek sağlandı.

Tech-InvesTR Programı çerçevesinde kurulan 5 fon, 92 girişime toplam 1,95 milyar lira yatırım yaptı.

TÜBİTAK
eliyle akademi ve üniversitelere yönelik 170 projeye 200,9 milyon lira
destek verildi. Sağlanan teşvikler neticesinde 201 lider araştırmacı
tersine beyin göçüyle Türkiye’ye döndü.

Deprem bölgesi destekleri sanayi için can suyu oldu

6
Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden
etkilenen sanayi işletmeleri de bu süreçte sağlanan desteklerle ayağa
kaldırıldı.

Depremin hemen ardından hasar tespiti
ve bunların giderilmesi amacıyla 5 milyar lira ödenek tahsis edildi.
Kalkınma ajansları ve bölge kalkınma idareleri eliyle 206 projeye 1,9
milyar lira kaynak aktarıldı.

Bölgede 71 milyar
liralık yatırım ve 27 bin 500 istihdam sağlayacak 521 yatırım teşvik
belgesi düzenlendi. Cazibe Merkezi Programı dönüşümü yapılan 124 yatırım
teşvik belgesi için 124,2 milyon lira faiz desteği ödendi.

Sanayinin
yeniden canlanması için 7 bin 118 hektar büyüklüğünde 25 sanayi alanı
ilan edildi, sanayi alanı sayısı 32’ye çıktı. Sanayi alanı ilan edilen
yerlerden Kahramanmaraş, Gaziantep ve Malatya’daki sanayi siteleri için
2,1 milyar lira harcandı.

KOSGEB, Dünya Bankası
ve Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı işbirliğiyle bölgedeki
KOBİ’lerin iş sürekliliğinin sağlanması amacıyla 450 milyon dolara ek 20
milyar Japon yeni, işletmelere verildi. Bugüne kadar 52 bin 864
işletmeye 17 milyar lira destek sağlandı.

TÜBİTAK
koordinasyonunda 22 üniversite, AFAD, MTA ve Türkiye Belediyeler
Birliğinin yer aldığı proje kapsamında diri fayların özelliğini
belirlemek amacıyla 114 milyon liralık bütçeyle çalışma başlatıldı.

AR-GE, tasarım ve teknoloji merkezleri sayısı artıyor

Son
1 yıllık dönemde AR-GE, tasarım ve teknoloji merkezlerine özel önem
verildi. Bu kapsamda, Türkiye’de 1274 olan AR-GE merkezi sayısı 1311’e
ulaştı. İstihdam edilen personel sayısı 79 bin 163’ten 84 bin 558’e,
tamamlanan ve devam eden proje sayısı da 73 binden 80 bin 115’e
yükseldi.

Aynı dönemde tasarım merkezi sayısı
307’den 333’e, merkezlerde çalışan personel sayısı 7 bin 861’den 8 bin
151’e, tamamlanan proje sayısı 11 bin 372’den 12 bin 888’e çıktı. Halen 2
bin 341 proje devam ediyor.

Toplam teknoloji merkezi sayısının 27’ye çıktığı bu dönemde buralardaki istihdam da 1386’ya ulaştı.

Kurulan
102 teknoloji geliştirme bölgesinden (TGB) 89’u faaliyetini sürdürüyor.
TGB’lerde yer alan firma sayısı 9 bin 293’ten 10 bin 547’ye, kuluçka
firma sayısı 2 bin 447’den 2 bin 935’e, toplam personel sayısı 96 bin
871’den 111 bin 638’e, tamamlanan proje sayısı 51 bin 674’ten 57 bin
997’ye, devam eden proje sayısı 14 bin 323’ten 15 bin 921’e ve patent
tescil sayısı 1704’ten 1857’ye yükseldi. Firmaların toplam satışı 252,5
milyar liradan 476 milyar liraya, toplam ihracatı ise 8,7 milyar
dolardan 10,6 milyar dolara çıktı.

OSB’ler “yeşile” döndü

Sanayide
yeşil dönüşüm projeleri de odaklanılan konular arasında yer aldı. Yeşil
OSB projelerinin Bakanlıkça kredilendirilmesi ve öncelikli
değerlendirilmesine imkan tanındı.

Son bir yılda
2’si ihtisas OSB olmak üzere toplam 1279 hektar alana sahip 10 OSB’nin
kuruluş tescil işlemleri tamamlanarak, Türkiye’deki toplam OSB sayısı
361’e yükseltildi.

OSB’lerin yeşil dönüşümünü
hızlandırmak üzere başlatılan projeyle Dünya Bankasından 300 milyon
dolarlık kredi temin edildi. Proje kapsamında 38 OSB’ye 52 alt proje
için kredi desteği sunuldu.

Temmuz 2023
itibarıyla başlatılan Yeşil OSB Belgelendirme Programı kapsamında 28
başvuru alındı. 9 OSB farklı seviyelerde Yeşil OSB belgesi almaya hak
kazandı.

Ayrıca, toplam 3 bin 61 hektar alanda 8 endüstri bölgesi ilan edilirken bu bölgelerin sayısı 43’e çıktı.

Fikri
ve sınai mülkiyet hakları konusundaysa yerli patent başvuru sayısının 8
bin 406, yerli patent tescil sayısının 2 bin 850, yerli faydalı model
başvuru sayısının 2 bin 983, yerli faydalı model tescil sayısının 2 bin
530, yerli marka başvuru sayısının 168 bin 574’e ulaştığı kayıtlara
geçti.

Aynı dönemde yerli marka tescil sayısı 131
bin 510’a, yerli tasarım başvuru sayısı 46 bin 126’ya, yerli tasarım
tescil sayısı 32 bin 376’ya, coğrafi işaret başvuru sayısı 352’ye ve
coğrafi işaret tescil sayısı 216’ya ulaştı.

Piyasa denetimleri kesintisiz sürdürüldü

Bakanlık,
Yasal Metroloji ile Piyasa Gözetimi ve Denetimi (PGD) faaliyetleri
kapsamında da çeşitli çalışmalar gerçekleştirdi. Son bir yılda, 47 bin
285 denetim icra edildi. İncelenen ürün ve teçhizattan 5 bin 394’ü
uygunsuz bulunurken 728’i teste gönderildi.

Toplamda
598 ürüne düzeltme süresi verildi, 94 ürüne ilişkin işbirliği süreci
yürütülürken 97 ürün hakkında toplatma kararı alındı. Toplamda 120
milyon lira idari para cezası uygulandı.

Yasal
metroloji faaliyetleri kapsamında ise Bakanlıkça 374 bin 235 ani ve
şikayetli ölçü aleti muayenesi yapıldı, yetkilendirilen kuruluşlarca 1
milyon 789 bin 647 ilk ve periyodik ölçü aleti muayenesi
gerçekleştirildi.

Ayrıca, yetkili servislere
yönelik 2 bin 237 ani denetim yapıldı ve 47 bin 978 aykırı ölçü aleti
tespit edildi. Bu faaliyetler sonucu yaklaşık 70 milyon lira idari para
cezası kesildi.

Bakanlık, son bir yılda toplam 2
milyon 213 bin 404 yasal metroloji denetim ve periyodik muayenesiyle
toplamda 200 milyon liralık idari para cezası uyguladı.

Uluslararası işbirlikleri kutuplara uzandı

Geride
kalan bir yıllık dönemde ikili ve çoklu işbirliklerine de özel önem
verildi. Bu kapsamda, 45 ülke ile ikili görüşme, yurt dışı ziyareti,
yurt içi temaslar gerçekleştirildi. 13 ülke ile toplam 22 diplomatik
metin imzalanırken 15 ülkenin muadil bakanlarıyla 25 görüşme yapıldı.
Avrupa Birliği kurumlarıyla programlar devam etti. 2021-2027 yıllarını
kapsayan Ufuk Avrupa Programı kapsamında 1162 yürütücünün dahil olduğu
527 proje ile 258,1 milyon avro hibe Türkiye’ye kazandırıldı.

Bu
yıl 8’inci Ulusal Antarktika Bilim Seferi düzenlendi. Uluslararası
işbirliklerinin de yer aldığı sefer kapsamında beyaz kıtada 24 bilimsel
projenin saha çalışmaları gerçekleştirildi. Söz konusu seferi, bu yıl
3’üncüsü yapılan Ulusal Arktik Bilim Seferi izledi. Yabancı
araştırmacılar dahil 12 bilim insanı Arktik Okyanusu sularında çevre,
meteoroloji ve oşinografi konularında 14 proje için çalışmalarını
tamamladı.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP