ABD'de Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminin ortasında yapılan ara seçimler, Cumhuriyetçiler açısından ağır bir yenilgiye dönüştü.
Seçim öncesinde Senato'da 53'e 47, Temsilciler Meclisi'nde ise 219'a 214 üstünlüğe sahip olan Cumhuriyetçiler, iki kanatta da kontrolü kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı.
Associated Press'in (AP) sonuçlarına göre Demokratlar, Senato'da gerekli olan 51 sandalyeye ulaşarak çoğunluğu kazandı. Böylece Cumhuriyetçilerin Kongre'nin iki kanadında birden sahip olduğu siyasi üstünlük sona erdi.
Temsilciler Meclisi'nde ise Demokratlar Cumhuriyetçilerden en az 7 sandalye almayı başardı. AP, bu kanatta çoğunluğun hangi partiye geçeceğini henüz kesinleştirmese de Demokratların üstünlüğü ele geçirmeye yakın olduğunu bildirdi. New York Times'ın seçim tahmin modeli de Demokratların her iki kanadı kazanma ihtimalini yüzde 95'in üzerinde gösterdi.
Cumhuriyetçilerin kalesi olarak görülen eyaletlerde kayıp
Demokratların Senato zaferinde, geleneksel olarak Cumhuriyetçilere oy veren eyaletlerde elde ettikleri sonuçlar belirleyici oldu.
Teksas'ta Demokrat James Talarico, Cumhuriyetçi Ken Paxton'ı mağlup ederek Senato koltuğunu kazandı. Bu sonuç, Demokratların eyalette 1993'ten bu yana ilk kez Senato seçimlerini kazanması anlamına geliyor. Teksas Valisi Cumhuriyetçi Greg Abbott da Demokrat Gina Hinojosa karşısında yenilgiyi kabul etti. Hinojosa, 1995'ten bu yana eyaletin valilik koltuğuna oturan ilk Demokrat oldu.
Kuzey Carolina'da Demokrat Roy Cooper, Cumhuriyetçi Michael Whatley'yi yenerek Senato koltuğunu partisinin hanesine yazdırdı. Güney Carolina'da Annie Andrews, Cumhuriyetçi Darline Graham'ı mağlup etti. Ohio'da ise eski senatör Sherrod Brown, Cumhuriyetçi Jon Husted'ı geçerek yeniden Senato'ya dönme hakkı kazandı.
Demokratlar ayrıca Kansas'ta Adam Hamilton ve Iowa'da Josh Turek'in zaferleriyle Cumhuriyetçilerin elindeki iki Senato koltuğunu daha aldı. Bu sonuçlarla birlikte Demokratlar, Senato'da çoğunluk için gereken sayıya ulaştı.
Yerel basın Teksas'taki değişime dikkat çekti
ABD'nin yerel basınında da seçim sonuçlarının özellikle Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde neden olduğu siyasi değişim öne çıktı.
Teksas merkezli The Texas Tribune, seçim gecesi yayımladığı canlı takipte eyaletin büyük kentleri ve banliyölerinde erken oyların Demokrat adaylar açısından güçlü sonuçlara işaret ettiğini aktardı.
San Antonio merkezli MySA ise Talarico'nun Senato yarışındaki zaferinin yanı sıra Hinojosa'nın valilik seçimini kazanmasını, eyalette uzun süredir görülmeyen bir siyasi değişim olarak değerlendirdi.
Temsilciler Meclisi'nde de ibre Demokratlardan yana
Kongre'nin diğer kanadı olan 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde çoğunluk için 218 sandalye gerekiyor.
Demokratlar, New Jersey ve Pennsylvania başta olmak üzere Cumhuriyetçilerin elindeki seçim bölgelerinde kazandıkları koltuklarla önemli ilerleme sağladı.
AP'nin aktardığı sonuçlara göre Demokratlar, Cumhuriyetçilerden en az 7 sandalye aldı. Kuzey Carolina ve Kentucky'de boşalan koltukları da kazanan Demokratların, Meclis'te çoğunluğu elde etmesi bekleniyor. Ancak oy sayımı ve seçim bölgelerine ilişkin sonuçların kesinleşmesi süreci devam ediyor.
Trump yenilginin sorumluluğunu üstlenmedi
Seçim sonuçları Başkan Donald Trump'ın açıklamalarına da yansıdı. Trump, sonuçların ardından yaptığı değerlendirmede, kendisinin oy pusulasında yer almamasına dikkati çekerek, aday olması halinde Cumhuriyetçilerin ezici bir zafer kazanacağını savundu.
Bununla birlikte Trump, The New York Times'a verdiği demeçte seçim sonuçlarını kabul etmeye hazır olduğunu ve Demokratlarla çalışabileceklerini söyledi. "Demokratlarla birlikte çalışacağız, onlarla iş birliği yapmayı dört gözle bekliyoruz. Belki ortak bir noktada buluşabiliriz." ifadelerini kullandı.
Demokratların Senato'da çoğunluğu kazanması, Trump yönetiminin özellikle yargı atamaları ve yasama gündeminde hareket alanını daraltabilecek. Kongre'nin denetim yetkisini kullanarak yönetim hakkında soruşturmalar başlatması ve bazı politikaları engellemesi de mümkün hale gelecek. Trump ise Demokratların gündeme getireceği düzenlemeleri veto edebileceği uyarısında bulundu.
Seçmenin önceliği ekonomi ve hayat pahalılığı oldu
AP'nin seçim sonrası anketine göre seçmenlerin yaklaşık dörtte üçü ülkenin gidişatından memnun olmadığını belirtti. Katılımcıların yine yaklaşık dörtte üçü ekonomiyi "iyi değil" veya "kötü" olarak değerlendirirken, 10 seçmenden 8'i enflasyonun hanelerinde orta veya ağır düzeyde ekonomik sıkıntıya yol açtığını ifade etti.
Hayat pahalılığı ve hükümette yolsuzluk endişeleri, seçmenlerin Kongre tercihlerinde öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. İran savaşı ve Trump yönetiminin politikaları da seçim sürecinde tartışılan konular oldu.
Ara seçimlerde ortaya çıkan tablo, Trump'ın ikinci döneminin kalan iki yılında Kongre ile Beyaz Saray arasındaki güç mücadelesinin sertleşeceğine işaret ediyor.
