ABD'de ara seçimlerin sonuçları, Donald Trump'ın ikinci döneminin geri kalanında siyasi dengeleri değiştirecek bir tablo ortaya çıkardı. Cumhuriyetçilerin iki yıldır kontrolünde tuttuğu Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluk Demokratlara geçti. Böylece Trump, başkanlığının son iki yılında yasama sürecinde güçlü bir muhalefetle karşı karşıya kalacak.
Demokratlar, yalnızca rekabetin yoğun olduğu eyaletlerde değil, uzun yıllardır Cumhuriyetçilerin üstünlük sağladığı bölgelerde de önemli kazanımlar elde etti. Teksas, Kansas, Iowa ve Güney Carolina'daki sonuçlar, seçim gecesinin en dikkat çekici gelişmeleri arasında yer aldı.
Seçim sonuçlarının en çarpıcı taraflarından biri, Trump'ın kampanya sürecinde doğrudan müdahil olduğu yarışlarda Cumhuriyetçi adayların kaybetmesi oldu. Trump'ın desteklediği Teksas'taki Senato adayı Ken Paxton, Demokrat James Talarico karşısında seçimi kaybederken, Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott da Demokrat Gina Hinojosa'ya yenildi. Böylece Demokratlar, 1988'den bu yana ilk kez Teksas'tan Senato'ya temsilci gönderme başarısı gösterdi ve eyalet valiliğini de kazandı.
Kansas'ta yaklaşık bir asır sonra Demokrat bir aday Senato seçimini kazanırken, Güney Carolina'da Trump'ın desteklediği Darline Graham'ın kaybetmesi Cumhuriyetçiler açısından bir başka önemli darbe oldu. Iowa'da da Demokrat Josh Turek, Cumhuriyetçilerin elindeki Senato koltuğunu kazandı.
Trump yenilgiyi kabul etti, sorumluluğu üstlenmedi
Seçim sonuçlarının netleşmesinin ardından açıklama yapan Trump, Demokratları tebrik etti ancak yenilgiyi kişisel başarısızlık olarak değerlendirmedi. Fox News'e konuşan Trump, "Demokratlar iyi bir iş çıkardı ancak bunu benim şahsıma yönelik bir darbe olarak görmüyorum." ifadelerini kullandı.
Trump, CBS News'e yaptığı açıklamada ise kendisinin aday olmadığı için Cumhuriyetçilerin kaybettiğini savunarak, "Ben oy pusulasında değildim. Eğer olsaydım kazanırdık." dedi.
Cumhuriyetçilerin yaşadığı kayıplarda İran savaşının etkili olduğunu da kabul eden Trump, savaşın seçim sonuçlarına katkıda bulunmuş olabileceğini söyledi. Buna karşın savaş kararından pişman olmadığını belirten ABD Başkanı, Demokratların Kongre'den geçireceği kendi politikalarına aykırı düzenlemeleri veto edebileceği tehdidinde bulundu.
Seçmenin önceliği ekonomi ve İran savaşı oldu
Seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde, ekonomik sıkıntılar ve dış politika tercihleri Cumhuriyetçilerin oy kaybında öne çıkan başlıklar arasında gösterildi.
Seçim anketlerine göre seçmenlerin yarısı, ara seçimleri Trump'a tepki gösterme fırsatı olarak değerlendirdi. Katılımcıların yaklaşık dörtte üçü ülkenin gidişatından öfkeli veya memnuniyetsiz olduğunu belirtirken, yüzde 70'i Kongre'nin başkan üzerindeki denetim yetkisinin güçlendirilmesini istedi.
Katılımcıların yaklaşık 10'da 6'sı ülkedeki yüksek fiyatlardan Trump yönetiminin politikalarını sorumlu tuttu. İran savaşı nedeniyle yükselen enerji maliyetleri, gümrük tarifeleri ve hayat pahalılığı, seçim kampanyasının belirleyici gündem maddeleri arasında yer aldı.
Eski ABD Başkanı Barack Obama da sonuçların ardından yaptığı açıklamada, Amerikan halkının ayrıştırıcı değil birleştirici bir siyaset istediğini belirterek, "Amerikalılar bu gece açık bir mesaj verdi." değerlendirmesinde bulundu.
Kongre'de yeni dönem: Trump'ın hareket alanı daralacak
Demokratların ocak ayında göreve başlayacak yeni Kongre'de iki kanadı da kontrol etmesi, Trump yönetiminin yasama ve atama süreçlerinde daha fazla engelle karşılaşması anlamına geliyor. Demokratların özellikle yönetimin faaliyetleri, kamu harcamaları ve Trump'ın yakın çevresine ilişkin soruşturmalar başlatması bekleniyor.
Senato'daki çoğunluk, başkanın üst düzey görevlere ve federal yargıya yapacağı atamalarda da Demokratlara önemli bir denetim imkânı sağlayacak. Temsilciler Meclisi ise yönetimin politikalarını inceleme, soruşturma açma ve yetkilileri ifade vermeye çağırma yetkilerini kullanabilecek.
Seçimlerde tarihi sonuçlar da ortaya çıktı. Michigan'da Demokrat Abdul El-Sayed, Senato yarışını kazanarak ABD tarihinde bu göreve seçilen ilk Müslüman oldu. Teksas'ta Gina Hinojosa eyaletin ilk Latin kökenli kadın valisi olmaya hazırlanırken, Georgia'da Keisha Lance Bottoms bir eyaletin valiliğine seçilen ilk siyahi kadın olarak kayıtlara geçti.
ABD basınında seçim sonuçları, Trump'ın ikinci başkanlık dönemine yönelik güçlü bir seçmen tepkisi olarak yorumlanırken, Cumhuriyetçi Parti'de de aday tercihleri ve seçim stratejileri üzerinden tartışmaların büyümesi bekleniyor.
