Afetlere karşı hazırlık, felaket yaşandıktan sonra değil, öncesinde başlıyor. Afet Eğitimi Hazırlık Günü kapsamında önemli uyarılarda bulunan Siirt AFAD İl Müdürü Mehmet Cahit Akkoyun, deprem anında yapılması gerekenlerden acil durum çantasına, aile afet planından gönüllülük çalışmalarına kadar hayati konulara dikkat çekti. Akkoyun, afetlerde can kayıplarını en aza indirmenin yolunun bilinçli ve hazırlıklı bir toplumdan geçtiğini vurguladı.
Siirt'te 50 bin 612 kişiye afet eğitimi verildi
Afet bilincinin yediden yetmişe bütün vatandaşlara kazandırılmasının son derece önemli olduğunu belirten Akkoyun, “Deprem başta olmak üzere birçok afetin yaşandığı bir coğrafyada yaşıyoruz. Bu nedenle yediden yetmişe bütün vatandaşlarımızın temel afet bilinci eğitimi alması son derece önemlidir. Afet Başkanlığımızın 2021 yılında başlattığı Afete Hazır Türkiye Projesi kapsamında bütün okullarda, iş yerlerinde, üniversitemizde ve mahallelerde muhtarlarımız aracılığıyla bu eğitimleri başlattık. Eğitimlerimiz günümüze kadar devam etmektedir. Buradaki temel amacımız nedir? Afetlerin yaşandığı bir coğrafyada, bu olayları ne kadar az kayıpla atlatırsak bizim için o kadar kıymetlidir. Dolayısıyla bu eğitimlere çok önem veriyoruz. Sadece 2026 yılını örnek vermek gerekirse, 50 bin 612 kişiye afet farkındalık eğitimi verdik. Okullarımızda ise 11 bin öğrenciye afet farkındalık eğitimi verildi. Öncelikle ilginin çok iyi olduğunu söyleyebilirim.” dedi.
Kamu personeline profesyonel arama kurtarma eğitimi
Kamu kurumlarının personeline enkazda arama kurtarma başta olmak üzere profesyonel düzeyde eğitimler verildiğini belirten Akkoyun, “Örnek vermek gerekirse başta İl Emniyet Müdürlüğümüz, Sağlık Müdürlüğümüz, Jandarmamız ve 3'üncü Komando Tugayımızdaki personele, enkazda arama kurtarma eğitimleri başta olmak üzere profesyonel düzeyde eğitimler vermeye devam ediyoruz. Bunun yanında gönüllülerimize de aynı eğitimleri vermeyi sürdürüyoruz. Ayrıca çok önemli bir konuya daha değinmek istiyorum. İlimizde bulunan sivil toplum kuruluşlarımız var. Onlara da şu anda özellikle Afet Destek Gönüllüsü eğitimlerinin bir üst versiyonunu vermeye devam ediyoruz. Bu eğitimlerle, Allah göstermesin, ilimizde, bölgemizde veya ülkemizin herhangi bir yerinde meydana gelebilecek bir afete müdahale konusunda destek verebilmeleri için sivil toplum kuruluşlarında görev yapan arkadaşlarımızı yetiştiriyoruz. Eğitimlerimizi vermeye de devam edeceğiz.” diye konuştu.
Afet gönüllülüğü üç aşamadan oluşuyor
Afet gönüllülüğünün üç aşamadan oluştuğuna dikkat çeken Akkoyun, “18 yaşını doldurmuş herkes, kendi e-Devlet hesabı üzerinden temel afet gönüllüsü olabilmektedir. Sistem üzerinden birey ve aileler için farkındalık eğitimini tamamlayanların isimleri, gönüllülük sistemi aracılığıyla il müdürlüğümüzün sistemine düşmektedir. Eğitimi başarıyla tamamlayanlar afet destek kimliği alarak afet koordinasyonu ve kurtarma çalışmalarına katılabilmektedir. Gönüllülüğün son aşaması ise uzman afet gönüllülüğüdür. Uzman afet gönüllüleri, kendi meslekleri doğrultusunda Başkanlığımız tarafından gönüllü olarak görevlendirilmektedir. Örneğin kişi doktor ise afet bölgesinde kendi alanında görevlendirilmektedir. Öğretmen ise öğretmenlik alanında, psikososyal destek uzmanı ise bu alanda görev yapmaktadır. Afet bölgesindeki vatandaşlara psikososyal destek sunulması da son derece önemlidir. Bu nedenle gönüllülerimizi uzmanlık alanlarına göre görevlendiriyoruz.” ifadelerini kullandı.
Nisan ayındaki taşkınlarda can kaybı yaşanmadı
2026 yılının nisan ayında yaşanan sel ve taşkınlardan Şirvan'ın yanı sıra Baykan ve Kurtalan'ın bazı bölgelerinin de etkilendiğini hatırlatan Akkoyun, “Yakın zamanda hatırlarsınız, 2026 yılının nisan ayında yaşanan sel ve taşkınlar nedeniyle Şirvan ilçemiz ile kısmen Baykan ve Kurtalan ilçelerimiz ciddi anlamda etkilenmişti. Ancak çok şükür can kaybı yaşanmamıştı. Bu da en büyük tesellimizdir. Bu risklerin önüne geçebilmek için ilgili kurumlarla müşterek iyileştirme çalışmaları yürütüyoruz. Bunlar arasında AFAD, Karayolları, ilgili kurumlar ve belediyelerimiz yer alıyor.” dedi.
Afetlere hazırlık hiçbir zaman bitmez
Siirt'in afetlere hazırlık konusunda önemli bir kurumsal birikime ve müdahale kapasitesine sahip olduğunu belirten Akkoyun, “Siirt'te afetlere hazırlık konusunda çok önemli bir kurumsal birikimimiz ve müdahale kapasitemiz bulunmaktadır. Ancak takdir edersiniz ki afetlere hazırlık hiçbir zaman bitmez ve bitmeyecektir. Kurumlar arası koordinasyonun kesintisiz sağlanmasını çok önemsiyoruz.” ifadelerini kullandı. Afet öncesi hazırlık ve risk azaltma çalışmalarında deprem, sel ve heyelan risklerinin ayrı ayrı ele alındığını belirten Akkoyun, “Deprem açısından yapı stokunun güvenli olması, zemin özellikleri ve yerleşime uygunluk konularını ele alıyoruz. Sel açısından dere yatakları ve taşkın alanları, heyelan açısından ise eğimli araziler ve riskli alanlar üzerinde çalışmalarımızı geliştirmeye çalışıyoruz.” diye konuştu.
Siirt'te 17 kurumun katılımıyla afet tatbikatı yapıldı
8 Ekim 2026 tarihinde Siirt'te kapsamlı bir afet tatbikatı gerçekleştirildiğini belirten Akkoyun, “Bunlar bizim için tecrübe açısından önemli kazanımlardır. Ancak tatbikat yapılmış olması, tüm afet senaryolarına karşı eksiksiz olduğumuz anlamına gelmemelidir.” dedi.
Vatandaşların da afetlere karşı hazırlıklı olması gerektiğini vurgulayan Akkoyun, “Vatandaşlarımızın afet bilincine sahip olmasını önemsiyoruz. Afet anında ne yapacağını bilen, toplanma alanlarını tanıyan, aile afet planını hazırlamış ve yetkililerin uyarılarını dikkate alan bir toplumun afetlerle mücadelede önemli ölçüde destek sağlayacağı bir gerçektir.” ifadelerini kullandı.
Deprem anında balkon, pencere ve merdivenlerden uzak durun
Deprem anında paniğe kapılmadan çök-kapan-tutun hareketinin yapılması gerektiğini belirten Akkoyun, “Depremin ilk anında depreme nerede yakalanacağımızı bilmiyoruz. Nerede yakalanmışsak paniğe kapılmadan, ağırlık merkezinin yere yakın olduğu bir eşyanın; masa, koltuk veya çekyat gibi bir eşyanın yanına geçerek çök-kapan-tutun hareketini yapmalı ve sarsıntının geçmesini beklemeliyiz.
Özellikle yapmamamız gereken konuların da altını çizerek söylüyorum: Balkon, pencere, kapı, asansör ve merdivenlerden kesinlikle uzak durmamız gerekir. Zira ölümlerin en çok yaşandığı yerler, bahsettiğim bu noktalardır. Deprem bölgesindeki müdahale ve enkaz çalışmalarında bu noktalarda çok sayıda ölüm yaşandığına şahit olduk. Onun için bu noktalardan kesinlikle uzak durmamız gerekiyor. Bu çok önemlidir.” dedi.
Acil durum çantası 6 ayda bir kontrol edilmeli
Acil durum çantasının altı ayda bir kontrol edilmesi gerektiğini belirten Akkoyun, “Acil durum çantası altı ayda bir kontrol edilmelidir. Bu kontrolün aksatılmaması gerekir. Çünkü çantanın içine konulan bazı gıdaların son kullanma tarihi geçmiş olabilir. Bu nedenle bunların değiştirilmesi gerekir. Acil durum çantasında, 72 saat boyunca yardım gelmeyecekmiş gibi düşünerek aile bireylerine yetecek miktarda tüketime hazır kuru gıda, konserve, yeterli miktarda su, mevsime uygun giysiler, haber alabilmek için pilli radyo, elektrik kesintisine karşı pilli el feneri, düdük ve kullanmak zorunda olduğumuz ilaçlar bulunmalıdır. Malum, bazı ailelerde sürekli hastalığı bulunan bireyler var. Bu kişilerin devamlı kullandığı ilaçlardan birer örneği de çantamızda bulundurmak durumundayız. Bu, karşılaştığımız eksikliklerden biridir. Bunun altını özellikle çizmek istiyorum.” ifadelerini kullandı.
Aile afet planı hazırlanmalı
Aile afet planının bütün aile bireylerinin katılımıyla hazırlanması gerektiğini vurgulayan Akkoyun, “Aile afet planı hazırlanması da son derece önemlidir. Aile bireylerinin katılımıyla bir toplantı yapılmalı ve herkesin görev dağılımını bilmesi sağlanmalıdır. Depremin ne zaman olacağını hiçbirimiz bilemeyiz. Ancak deprem anında ve sonrasında ne yapacağımızı çok iyi bilmeliyiz. Burada başta can kayıpları, ölümler ve yıkımlar olmak üzere, depremden kaynaklanabilecek olumsuzlukları en aza indirmek hedeflenmektedir. Depremde evimiz hasar görmemiş olsa bile depremden sonra açık alana çıktığımızda bazı tedbirleri almamız gerekir. Ocakta yemek varsa ocağı, ütü açıksa ütüyü, elektrik şalterini, doğal gaz vanasını ve su vanasını kimin kapatacağını önceden bilmemiz lazım. Bu son derece önemlidir. Depremden sonra yangın ve su baskını gibi ikincil afetlere meydan vermemek için aile içerisinde görevleri belirlemeli ve bu görevleri tatbikatlarla pekiştirmeliyiz.” dedi.
Akkoyun'dan kurumlara ve STK'lara eğitim çağrısı
Temel afet bilinci ve farkındalık eğitimlerinin bütün vatandaşlara ulaştırılması gerektiğini belirten Akkoyun, “Temel afet bilinci ve afet farkındalık eğitimlerinin bütün vatandaşlarımıza, yediden yetmişe herkese verilmesi gerekir. Burada gerek sivil toplum kuruluşları gerekse kamu kurum ve kuruluşları olsun, lütfen bu eğitimler konusunda bize başvursunlar. Gelip bizi ziyaret etsinler, misafirimiz olsunlar. Biz bu konuda gerekli bütün çalışmaları yapmaya ve bilgilendirmeleri gerçekleştirmeye hazırız. Çok kaliteli bir ekibimiz var. Eğitmen konusunda da sahadaki tatbikatlar noktasında da gerçekten çok iyi bir ekibimiz bulunuyor. Bunu özellikle rica ediyorum. Vatandaşlarımız buyursunlar, gelsinler. Herkese kapımız açıktır. Onları ağırlamaktan son derece mutlu oluruz.” ifadelerini kullandı.