ABD'nin Irak'taki askeri varlığını sona erdirmesinin ardından bölgedeki güç dengeleri ve olası gelişmeler tartışılmaya devam ederken, Batman Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Vechi Sönmez, ABD'nin çekilmesinin Irak, İran ve İslam coğrafyasındaki yansımalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İLKHA muhabirine konuşan Prof. Dr. Vechi Sönmez, ABD'nin Irak'tan çekilmek zorunda kaldığını belirterek, ABD'nin bölgedeki faaliyetlerinin geçmişten bugüne Müslüman toplumlar üzerinde ciddi etkiler oluşturduğunu ifade etti.
Irak'taki ABD güçlerinin çekilmesinde Haşdi Şabi'nin ve Irak hükümetinin tutumunun yanı sıra DAİŞ gerekçesinin zayıflamasının etkili olduğunu belirten Sönmez, ABD'nin bölgeden tamamen uzaklaşmak yerine farklı alanlarda etkinliğini sürdürmeye çalışacağını vurguladı.
ABD'nin boşalttığı üslerin özellikle Kürdistan bölgesindeki yönetimin kontrolünde kalacağını belirten Sönmez, bölgedeki aktörlerin bu üslerin farklı amaçlarla kullanılmasına karşı dikkatli olması gerektiğini söyledi. ABD'nin bundan sonraki süreçte İran ve Ortadoğu üzerinde daha fazla etkinlik kurmaya çalışabileceğine dikkat çeken Sönmez, Suriye ve Türkiye üzerinden de farklı planlamaların yapılabileceğine işaret etti.
Sönmez, ABD'nin Irak'tan çekilmesinin İran açısından olumlu sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Irak'ın istikrarı ve bölge ülkelerinin bağımsız hareket edebilmesi için İran, Türkiye ve Suriye başta olmak üzere İslam ülkeleri arasında diyalog ve iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Sönmez, Müslüman ülkelerin ortak savunma ve dayanışma mekanizmaları oluşturmasının önemine vurgu yaptı.
Prof. Dr. Vechi Sönmez
"ABD Irak'tan çekilmek zorunda kaldı"
ABD'nin Irak'tan çekilmesinin arka planına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sönmez, şu ifadeleri kullandı:
"Evet, 'ABD Irak'tan çekilmek zorunda kaldı' diye başlayabiliriz. Şimdi ABD'nin tabii bölgede yapmış olduğu çalışmaları, faaliyetleri, oradaki Müslümanlara verdiği zararları... Bunu tarihi seyir içerisine çekersek çok derinlikli olur, çok fazla detaya inmeyeceğim. Yani düşünün; 1979 İran Devrimi'nden sonra Saddam'la İran'ı çarpıştıran, Saddam'a 1980 yılından 1988 yılına kadar 8 yıl boyunca destek veren kimdi? Güya Saddam muhalifi görünmesine rağmen ne yaptı? 8 yıl boyunca Saddam'a destek verdi, orada Müslüman'ı Müslüman'a kırdırdı. Saddam'ın zaten yapmış olduğu katliamlar belli; Halepçe Katliamı 1988 yılında 5 bin insanın şehit edilmesine sebep oldu. Dolayısıyla bütün bunlara destek oldu, göz yumdu. Arka planında hep o siyonist güçler var."
"Yani şunu açıkça söyleyebiliriz: İslam beldelerinin herhangi birinde bir problem varsa arka planında, Müslümanları ve oradaki insanları kullanarak siyonizmin, ABD'nin, iş birlikçilerinin ve AB ülkelerinin durduğunu müşahede ediyoruz maalesef." diyen Sönmez "Şimdi gerçekten çekildi mi? Çekilmek zorunda kaldı. Çünkü orada artık Müslümanların, özellikle Haşdi Şabi'nin oradaki ABD güçlerini istemeyişi ve hükümetle barışık bir strateji izlemeleri; ayrıca kendi ürettikleri DAİŞ bahanelerin de zayıfladığı düşüncesiyle oradan çekildi, çekilmek zorunda kaldı. Çünkü artık uğraşacağı başka alanlar arıyor kendisine. Yani bugün İran meselesinde Amerika tökezlemiştir, Amerika kaybetmiştir; Yemen'de keza yine kaybetmiştir. Diğer İslam ülkelerinde Amerika'nın foyası ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla farklı alanlara güçlerini yönlendirerek yine dışarıdan takibatını sürdürecektir." ifadelerini kullandı.
"O üsler şu anda kapatıldı, Amerikan güçleri oradan çekildi"
ABD'nin Irak'ta boşalttığı üslerin geleceğine ilişkin değerlendirmesinde Sönmez, bölgedeki yönetimin hâkimiyetinin devam edeceğini belirterek şöyle konuştu:
"ABD'nin Irak'ta boşalttığı üslerde tabii yine özellikle Kürdistan bölgesindeki yönetimin hâkimiyeti devam edecek. Muhtemelen, inşallah oradaki Kürt kardeşlerimiz uyanık olur da kendilerini kullandırmazlar ve o üsleri Müslümanların aleyhine ya da Irak hükümeti bünyesinde olan bazı grupların aleyhinde kullanmazlar. Temennimiz odur. Yani 'O üsler şu anda kapatıldı, Amerikan güçleri oradan çekildi' diye bir durum var ortada."
"ABD özellikle İran üzerinde daha fazla etkin olma planı içerisinde"
ABD ordusunun Irak'tan çekilmesinin ardından bölgedeki olası konuşlanma alanlarına ilişkin görüşlerini paylaşan Sönmez, şunları söyledi:
"ABD ordusu özellikle İran üzerinde daha fazla etkin olma ve hatta Ortadoğu coğrafyasında daha etkin olma gibi bir plan ve proje içerisinde. Çünkü şunu bilelim ki Amerika, israilsiz hareket etmez. Planlamayı perde arkasında hep beraber yaparlar. Şimdi tabii israilin son zamanlarda Girit üzerinden Yunanistan'a desteği, Türkiye'yi bu arada gaza getirme çalışmaları... Muhtemelen Suriye üzerinde bir hâkimiyet kurmaya çalışma ihtimalleri var. Belki Türkiye'yi tekrar hangardaki üslerle güçlendirme, Türkiye üzerinden bazı şeyleri yapma planları olabilir. Mutlaka Amerika bölgeyi boş bırakmaz ve bölgedeki Müslüman güçlere karşı, oradaki İslami devletlerin kendi başlarına bağımsız hareket etmelerine karşı bir planlaması vardır. Böyle düşünmemiz lazım."
Konuşmasının devamında Sönmez "Çünkü onların mekri, hilesi ve Müslümanlara karşıtlığı hiçbir zaman bitmez. Bu, ilahi fermanlarla da sabittir: 'Onları dost edinmeyin. Onlar size dost değil; onlar daima size düşmanlık ederler.' Niçin onları dost ediniyorsunuz? Bak, gördünüz. Şimdi Suudi Arabistan, Ürdün ve diğer Arap ülkeleri baktılar ki İran'ın attığı füzelere karşı Amerika tesirsiz kalabiliyor ve ciddi bir koruma, bir savunma hamlesi de gerçekleştiremiyor. Öyleyse Müslümanların bir araya gelmesi, Müslümanların ortak savunmasını kurmaları gerekir. İşte Türkiye'nin Suudi Arabistan ve Pakistan'la yapmış olduğu ittifakın da inşallah güzel semereleri olur, bu genelleşir. Ama kukla yönetimler maalesef bu işlere yanaşmıyorlar. İnşallah Rabbimizden temennimiz, Müslümanların bu konuda uyanması; birlik, beraberlik ve ümmet düşüncesi içerisinde Amerika'nın, israilin ve siyonizmin bu İslam ülkelerindeki oyunlarına karşı uyanık olmasıdır." dedi.
"Amerika'nın Irak'tan çekilmesi aslında İran'ın lehinedir"
ABD'nin Irak'tan çekilmesinin İran ile yaşanan gerilime olası etkisini değerlendiren Sönmez, şu ifadelere yer verdi:
"Amerika'nın Irak'tan çekilmesi aslında İran'ın lehinedir. Haşdi Şabi hakkında özellikle yanlış bir imaj var. Haşdi Şabi'yi sadece mezhepsel olarak Şii mezhebini öne çıkaran, İslam ile alakası olmayan bir grup gibi göstermeye çalışıyorlar. Öyle değil; yani Iraklı Müslümanların sebat ettiği ve Amerikan siyonizmine karşı, mesela Gazze'nin yanında yer alıp onlara destek verdiği bir oluşumdur. İşte bu oluşum üzerinden İran lehine bazı faaliyetler olabilir. İran'ın Irak üzerindeki etkisi, etkinliği artabilir. Artmasının ve Amerika'nın orada olmayışının da inşallah bölgesel çaba için bir faydasının olacağı kanaatindeyim. Çünkü bugün artık mezhepsel ve ırksal çatışmaların zamanı değil."
"Bakınız, en ufak bir fırsatta Müslümanların üzerine çullanıyorlar; onların bütün sermayelerini ve güçlerini yok etmeye çalışıyorlar." diyen Sönmez, şöyle devam etti:
"Müslümanların da artık uyanması, uyanık olması lazım. Bugün Irak'ın huzur içerisinde olması... Mesela oradaki Kürt kardeşlerimizin de Irak hükümetiyle güzelce anlaşarak ekonomik ve savunma anlamında güçlenmesi hâlinde Amerika'ya hiçbir ihtiyaçları kalmaz ki. İslam ülkeleri arasındaki diyalog; İran'la diyalog, Türkiye ile diyalog, Suriye ile diyalog ve iş birliği, Müslümanların kendi başlarına bağımsız ülke olmaları için elzemdir. Yoksa diğer türlü, gelip konuşlandıkları yerlerde fitne unsuru oluyorlar. Ülkeyi savunmayı ve tehlikelerden korumayı bırakın, tam tersine tehlikeye yol açacak ortamlar hazırlıyorlar maalesef."